Stanisław Cat- Mackiewicz, prawnik, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, związany z wileńskim środowiskiem konserwatystów. W 1939 roku więziony w Berezie Kartuskiej, po 17 września tego samego roku pozostawał na emigracji. W swojej twórczości opisywał m.in. dylematy związane z powrotem do ojczyzny.
Pseudonim ''Cat" pisarz zaczerpnął z opowiadania Rudyarda Kiplinga o kocie podążającym własnymi ścieżkami. Przydomek, który obrał, okazał się niezwykle trafny.
Jak się zapewne domyślacie, tytułowa Lady Makbet stanowi figurę niezmywalnej winy, odpowiedzialności, co autor w szczególności podkreśla. Owo porównanie odnosi się do działalności polskich elit emigracyjnych.
Mackiewicz rozlicza ówczesnych polityków za brak realizmu w stosunku do Aliantów i Sowietów. Głównie dostaje się Stanisławowi Mikołajczykowi, ale nie oszczędzono również gen. Władysława Sikorskiego. Tego ostatniego ''Cat" wyjątkowo surowo oceniał za podpisanie układu z Iwanem Majskim.
Sporo miejsca działacz polityczny poświęca krytyce sojuszników, gdyż wyrażał przekonanie (słusznie!), że ich rzeczywistym celem nigdy nie była obrona polskich interesów i polskiej niepodległości.
Sądy prawnika są ostre, niewygodne i wynikają z silnego przywiązania do kraju, bo jak podkreślał, pozostaje [Mackiewicz]:
Najlepszym, najbardziej patriotycznym rodzajem Polaka, najbardziej Polskę kochającym.
Dostrzegał nadchodzący kataklizm i nie mógł się z tym pogodzić,, chodzi tu też o sowiecki kolonializm. Autor doskonale polemizuje ze swoimi adwersarzami, kulturalnie, ale stanowczo.
Publicystyka Stanisława Cata- Mackiewicza nie straciła nic na aktualności. Wciąż zasadne pozostają niektóre kwestie, jaka jest cena kompromisu, czy istnieje moralność w życiu politycznym?
Konserwatysty wyraźnie występuje w obronie ojczyzny i jej spraw, sprzeciwia się szkalowaniu Polski na salonach międzynarodowych, w prasie. Mimo poruszanych zagadnień, jego styl pozostaje żywy, pisarz posiadł wyborną sztukę argumentacji.
Ostateczna ocena dorobku literackiego twórcy wileńskiego dziennika ,,Słowo"
Lektura pism Stanisława Cata- Mackiewicza usatysfakcjonuje wymagających czytelników, oczekujących od książki czegoś więcej niż tylko rozrywki.
Czytelnik odnajdzie tu sporo odpowiedzi na temat przyszłości Polski, diagnozy autora są racjonalne i ponadczasowe.
Lady Makbet myje ręce to zbiór esejów zamykających się w latach 1944-1946, ale wykazujących jednak szerszą perspektywę.
Interesujesz się historią? Świetnie! W takim razie ta książka będzie dla Ciebie! Jeśli próbujesz zrozumieć mechanizmy polityczne, wykładnia ''Cata" ułatwi ich przyswojenie.
Skuś się, jeśli cenisz lekkie, ale intelektualne pióro pobudzające do myślenia.
