Wstęp do wiedzy o malarstwie
Zebrane fundamentalne informacje z dziedziny malarstwa nie są encyklopedycznymi, suchymi faktami, wręcz przeciwnie. Dostajemy wiadomości okraszone anegdotkami, ciekawostkami.
Publikację otwiera skrótowy, aczkolwiek treściwy przegląd stylów gałęzi sztuk plastycznych. W kolejnych rozdziałach zaprezentowano najważniejsze dzieła, omówiono ich genezę z uwzględnieniem kontekstu historycznego.
Oko czytelnika ''cieszą'' reprodukcje zamieszczone na efektownym, kredowym papierze, załączono również tabele z danymi o omawianych dziełach, datach powstania i stosowanych technikach. Dzięki staranności wydawnictwa mamy okazję podziwiać artyzm najwybitniejszych twórców, wędrujemy przez wszystkie epoki aż do współczesności.
Malarstwo jako wyraz twórczości znane jest od niepamiętnych czasów, jednak to renesans przyniósł rzeczywisty rozkwit tejże dyscypliny. Na przestrzeni dziejów wykształciły się różne metody, tematy, rozwiązania. Włochy stały się kolebką nowożytnego malarstwa, wpłynęło na to wiele czynników, m.in. narodziny nowych, humanistycznych prądów umysłowych, rozwój mecenatu.
Autor poddaje analizie popularne arcydzieła, zahaczając o ich historię, przybliżając nam losy np. Sądu Ostatecznego Hansa Memlinga stającego się obiektem pożądania możnych panów. Obraz został namalowany na zlecenie florenckiego bankiera Angela di Jacopo Taniego. Przewożący tryptyk statek został napadnięty przez gdański okręt piracki. W ten sposób trafił do kościoła Mariackiego w mieście, mimo protestu papieża.
Sądem Ostatecznym zainteresowany był też cesarz Rudolf II Habsburg, ten sam od Listu Majestatycznego gwarantującego swobody religijne stanom śląskim. W 1945 roku obraz został wywieziony przez Armię Czerwoną, stamtąd trafił do Muzeum Narodowego w Warszawie, a następnie do Gdańska.
Kiedy uczeń przerasta mistrza
Leonardo da Vinci szlify w swoim fachu zdobywał pod czujnym okiem florenckiego malarza i rzeźbiarza Andrei del Verrocchcia, ten po sukcesach wychowanka porzucił dotychczasową profesję.
Kim była pierwsza dama malarstwa?
W książeczce odnajdziemy rozdziały poświęcone kwestiom żeńskim.
Sofonisba Anguissola, bo to o niej mowa, jako córka arystokraty należała do grona dobrze urodzonych. Postać wyjątkowa w dziejach malarstwa, ceniona przez Michała Anioła, przypisuje się jej autorstwo obrazu Gra w szachy. Nawiasem mówiąc, była to rozrywka zarezerwowana wyłącznie dla mężczyzn utożsamianych z logicznym myśleniem, siłą i strategią.
Do innych, równie utalentowanych kobiet, ale już w epoce baroku zaliczała się Artemisia Gentileschi, jej talent odkrył ojciec, autor fresków. Artystka padła ofiarą przemocy seksualnej, za co została społecznie napiętnowana, wszystko to znalazło wyraz w jej dorobku. Niewątpliwie dla Artemisi malowanie miało formę terapii, stanowiło rozliczenie się z traumami, demonami. Spod jej ręki wyszedł obraz Judyta zabijająca Holofernesa, symbolizującego odwet.
Kolejną postacią zasługującą na uwagę będzie Angelika Kauffmann, przedstawicielka klasycyzmu, portretująca... Polki i Polaków. Dzieło Wergiliusz czytający Eneidę Oktawianowi Augustowi w obecności Oktawii powstało na zlecenie Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Pozycja 100 najważniejszych dzieł malarstwa stanowi dobrą lekturę dla wszystkich rozpoczynających przygodę ze sztukę. Tutaj mamy podstawy stanowiące przyczynek do dalszych poszukiwań intelektualnych. Do czego gorąco zachęcam.